Diagnoza logopedyczna

Kiedy warto zgłosić dziecko na diagnozę logopedyczną?

Nie trzeba czekać, aż trudności staną się bardzo nasilone. Im wcześniej uda się poznać ich przyczynę, tym łatwiej dobrać odpowiednie wsparcie i pomóc dziecku rozwijać umiejętności komunikacyjne.

Warto umówić diagnozę, gdy dziecko:

• nie zaczyna mówić lub mówi wyraźnie mniej niż inne dzieci w podobnym wieku;
• przestało używać słów lub umiejętności, które wcześniej posiadało;
• ma trudności z rozumieniem poleceń i pytań;
• porozumiewa się głównie gestem, krzykiem lub prowadzeniem dorosłego za rękę;
• mówi niewyraźnie i jest trudno rozumiane przez osoby spoza najbliższej rodziny;
• nieprawidłowo wymawia głoski lub układa język między zębami;
• ma trudności z budowaniem zdań, odmianą wyrazów lub opowiadaniem;
• oddycha głównie przez usta, często ma otwartą buzię lub chrapie;
• nadmiernie się ślini;
• ma trudności z gryzieniem, żuciem, połykaniem lub przyjmowaniem pokarmów o określonej konsystencji;
• ma bardzo ograniczony repertuar spożywanych produktów;
• często krztusi się, kaszle lub dławi podczas jedzenia;
• ssie kciuk, długo korzystało ze smoczka lub ma inne utrwalone nawyki wpływające na pracę narządów mowy
• ma trudności z płynnością mówienia;
• zostało skierowane przez pediatrę, laryngologa, ortodontę, fizjoterapeutę, psychologa lub nauczyciela;

Warto pamiętać, że diagnoza nie zawsze kończy się zaleceniem terapii. Czasami wystarczy potwierdzenie, że rozwój przebiega prawidłowo, lub przekazanie rodzicom wskazówek, jak wspierać dziecko w codziennych sytuacjach.

Czego dotyczy diagnoza logopedczyna?

Zakres diagnozy zawsze dobieramy indywidualnie do wieku dziecka, jego możliwości oraz zgłaszanych trudności. Podczas spotkania przyglądamy się nie tylko sposobowi mówienia, ale również wszystkim umiejętnościom, które mają wpływ na rozwój komunikacji i codzienne funkcjonowanie.

W zależności od potrzeb diagnoza może obejmować ocenę:

• rozumienia mowy,
• sposobu komunikowania potrzeb;
• zasobu słownictwa;
• budowania zdań i dłuższych wypowiedzi;
• wymowy poszczególnych głosek;
• słuchowego różnicowania dźwięków mowy;
• płynności i tempa mówienia;
• budowy i sprawności języka, warg, policzków, podniebienia i żuchwy;
• napięcia mięśniowego w obrębie twarzy i jamy ustnej;
• sposobu oddychania
• pozycji spoczynkowej języka i warg;
• gryzienia, żucia i połykania;
• reakcji na różne konsystencje pokarmów;
• funkcjonowania komunikacyjnego dziecka podczas zabawy i codziennych aktywności.

Tak kompleksowa ocena pozwala lepiej zrozumieć potrzeby dziecka oraz przygotować zalecenia, które będą pomocne zarówno w domu, jak i w przedszkolu, szkole czy podczas dalszej terapii.

Jak wygląda diagnoza logopedyczna w DUDU?

Diagnoza logopedyczna trwa około 90 minut i obejmuje wywiad z rodzicem, ocenę rozwoju mowy i komunikacji dziecka, badanie logopedyczne, omówienie wyników oraz przygotowanie pisemnej opinii.

Pierwszym etapem jest rozmowa z rodzicem lub opiekunem. Chcemy jak najlepiej poznać dziecko, dlatego pytamy o jego rozwój, sposób komunikowania się oraz codzienne funkcjonowanie. Rozmawiamy również o przebiegu ciąży i porodu, rozwoju ruchowym i językowym, karmieniu, rozszerzaniu diety, sposobie oddychania, przebytych chorobach, leczeniu oraz wcześniejszych konsultacjach i terapiach. Ważne są także informacje o tym, jak dziecko komunikuje się w domu, przedszkolu lub szkole. Na spotkanie warto zabrać wcześniejsze opinie, wyniki badań oraz inną dokumentację medyczną, jeśli dziecko z nich korzystało.

Następnie przeprowadzamy badanie dostosowane do wieku, możliwości i potrzeb dziecka. U najmłodszych często odbywa się ono poprzez zabawę i naturalną interakcję, dzięki czemu dziecko może czuć się swobodnie. U starszych dzieci pojawiają się zadania językowe, obrazkowe, artykulacyjne i słuchowe. Oceniany również budowę oraz sprawność narządów mowy, sposób oddychania, połykania i pozycję spoczynkową języka. W zależności od potrzeb korzystamy także z wystandaryzowanych narzędzi diagnostycznych i prób klinicznych.

Po zakończeniu spotkania wspólnie omawiamy wyniki diagnozy, odpowiadamy na pytania rodziców i przedstawiamy praktyczne zalecenia dotyczące dalszego postępowania. Każda diagnoza kończy się przygotowaniem pisemnej opinii, zawierającej opis funkcjonowania dziecka oraz rekomendacje dotyczące dalszego wsparcia.

Jeżeli diagnoza wykaże taką potrzebę, wspólnie planujemy kolejne kroki. Mogą one obejmować rozpoczęcie terapii logopedycznej lub neurologopedycznej albo konsultację z innym specjalistą, np. laryngologiem, ortodontą, audiologiem, fizjoterapeutą czypsychologiem.